Wat je moet weten voor je met clear aligners start

Wat clear aligners zijn

Clear aligners zijn doorzichtige, uitneembare beugels die je tanden stap voor stap naar hun juiste plaats verschuiven. Ze worden op maat gemaakt op basis van een digitale scan van je gebit, en je krijgt een reeks sets die je één na één draagt.

Elke set verschilt lichtjes van de vorige. Dat kleine verschil zet een zachte druk op je tanden waardoor ze geleidelijk verplaatsen. Na één tot twee weken ga je over naar de volgende set, en zo schuift je gebit stukje bij beetje naar het eindresultaat.

Anders dan bij een vaste beugel zitten er geen slotjes of draden op je tanden. Je haalt de aligners zelf uit wanneer je eet of je tanden poetst.

Hoe de behandeling verloopt

Stap 1: de scan. Je tandarts of orthodontist bespreekt wat je wil bereiken en maakt een digitale 3D-scan van je gebit. Dat is pijnloos en er komen geen afdrukken met pasta meer aan te pas.

Stap 2: het behandelplan. Op basis van die scan wordt een plan uitgewerkt door een orthodontische specialist. Je krijgt een simulatie te zien waarin je op een scherm kan volgen hoe je tanden zullen bewegen en hoe het eindresultaat eruitziet. Dat is het moment om vragen te stellen: wat gaat er wel gebeuren, en wat niet.

Stap 3: de behandeling. Zodra je akkoord gaat, worden je aligners op maat gemaakt. Je draagt elke set ongeveer één tot twee weken en gaat dan over naar de volgende.

Stap 4: het resultaat behouden. Wanneer je tanden op hun plaats staan, krijg je een retainer. Die zorgt ervoor dat ze daar blijven.

Hoe lang je ze draagt

Twintig tot tweeëntwintig uur per dag. Dat is het belangrijkste getal van je hele behandeling.

Je haalt ze uit om te eten, om warme dranken te drinken en om je tanden te poetsen. Voor de rest zitten ze erin, ook ’s nachts.

Dat klinkt streng, maar er zit een logica achter. Je tanden bewegen alleen zolang er druk op staat. Laat je de aligners een paar uur per dag uit, dan krijgen ze de kans om terug te schuiven, en dan werk je elke dag een stukje van je eigen vooruitgang tegen. Het gevolg is dat de volgende set moeilijker past en dat je behandeling langer duurt.

Consequent dragen is dus niet strengheid om de strengheid. Het is de kortste weg.

Hoe je ze in- en uitdoet

Inzetten:

• Was eerst je handen
• Lijn de aligner voorzichtig uit over je voortanden
• Druk daarna zachtjes met je vingers aan op de kiezen tot hij vastklikt

Bijt een aligner nooit op zijn plaats. Dat kan het kunststof beschadigen of doen inscheuren.

Uitnemen:

• Begin achteraan, aan de binnenkant van je kiezen
• Klik hem aan beide kanten voorzichtig los met je vingertop
• Trek hem rustig uit

Lukt dat lastig, vraag je tandarts dan naar een verwijderhaakje. Dat scheelt een pak frustratie, zeker in de eerste weken.

Chewies

Bij je aligners krijg je kleine flexibele siliconen rolletjes: chewies. Door daar na het inzetten kort op te kauwen, duw je de aligner volledig over je tanden.

Dat lijkt een detail maar het is het niet. Een aligner die niet volledig aansluit, oefent minder druk uit dan bedoeld, en dan blijft je gebit achter op de planning. Chewies gebruiken kost dertig seconden per set en verbetert de werking merkbaar.

Hoe je ze schoonhoudt

Reinig je aligners elke dag, het makkelijkst tijdens je poetsroutine. Gebruik lauw water en een milde, niet-schurende zeep, of een speciaal reinigingsproduct voor aligners.

Gebruik nooit heet water. Dat vervormt het kunststof permanent, en een vervormde aligner past niet meer en werkt niet meer. Dit is de meest gemaakte fout, en ze is niet omkeerbaar.

Gebruik ook geen tandpasta om ze te reinigen: die is schurend en maakt het oppervlak dof, waardoor je aligners zichtbaarder worden.

Poets je tanden voor je de aligners terugplaatst. Suikers of etensresten die onder de aligner gevangen raken, blijven daar uren zitten, en dat is precies de situatie die je wil vermijden.

Hoe je ze bewaart

Gebruik altijd het doosje dat je meekrijgt. Elke keer.

De twee klassieke manieren om een aligner te verliezen zijn hem in een servet leggen tijdens het eten, en hem los in je broekzak steken. Het servet verdwijnt met de tafel, de broekzak vervormt hem.

En nog een waarschuwing die vaker nodig is dan je zou denken: honden vinden aligners bijzonder interessant. Laat ze nooit onbewaakt liggen.

Bewaar je vorige set ook. Wanneer je een aligner verliest of beschadigt, kan je daar tijdelijk op terugvallen tot je nieuwe hebt.

Wat je in de eerste dagen mag verwachten

Lichte druk. Bij elke nieuwe set voel je enkele dagen een licht drukkend gevoel. Dat is normaal en het betekent dat de aligner werkt. Het zakt weg naarmate je tanden meebewegen.

Even wennen aan het spreken. Sommige mensen lispelen de eerste dagen lichtjes. Dat verdwijnt meestal binnen een paar dagen. Luidop lezen helpt om er sneller aan te wennen.

Meer speeksel. Ook dat gaat vanzelf over.

Attachments. Mogelijk plaatst je tandarts kleine tandkleurige puntjes op enkele tanden. Die geven de aligner grip zodat bepaalde bewegingen mogelijk worden. Ze vallen nauwelijks op en gaan er aan het einde van de behandeling weer af.

Eten en drinken

Haal je aligners altijd uit om te eten. Er zijn geen voedingsbeperkingen, precies omdat je ze uitneemt.

Water drinken mag met de aligners in. Andere dranken haal je ze beter voor uit, om twee redenen: warme dranken kunnen het kunststof vervormen, en gekleurde dranken zoals koffie, thee, rode wijn en frisdrank verkleuren de aligner en trekken zich vast tussen aligner en tand.

Roken met de aligners in wordt afgeraden, want dat verkleurt ze snel en blijvend.

Waarom de retainer erbij hoort

Wanneer je tanden op hun plaats staan, is de actieve behandeling klaar. Maar tanden hebben de neiging om terug te schuiven naar waar ze vandaan komen, zeker in het eerste jaar.

Daarom krijg je een retainer: een nachtbeugel of een spalkje. Die houdt het resultaat vast.

Dat is geen extraatje maar een onderdeel van de behandeling. Wie de retainer laat liggen, ziet na verloop van tijd een deel van het resultaat verdwijnen. Dat is dan ook de meest voorkomende reden waarom mensen jaren later opnieuw aan een behandeling beginnen.

Wanneer je contact opneemt

Neem contact op met je tandarts wanneer:

• je een aligner verliest of beschadigt
• een aligner na een paar dagen duidelijk niet meer past
• je aanhoudende pijn hebt in plaats van lichte druk
• een attachment loskomt
• je twijfelt of je vooruitgaat zoals gepland

Wacht daar niet te lang mee. Een probleem dat vroeg wordt opgemerkt, kost meestal één afspraak. Hetzelfde probleem drie sets later kost een aanpassing van je hele plan.

Samengevat

Clear aligners werken, op één voorwaarde: je draagt ze 20 tot 22 uur per dag, je houdt ze schoon met lauw water, je bewaart ze in hun doosje en je draagt je retainer wanneer de behandeling voorbij is.

De rest is techniek, en die ligt bij je tandarts. Het deel dat over jou gaat, is eenvoudig – het vraagt alleen consequentie.

Heb je vragen over je eigen behandeling, richt je dan tot je tandarts of orthodontist. Zij kennen je plan en kunnen je het best verder helpen.